– योगी नारायणनाथ

गोरखपुरको त्यो कहालीलाग्दो स्टेशन एउटा विशाल श्मशानघाटझैँ लाग्थ्यो, जहाँ जीवनका अनगिन्ती कथाहरू एकअर्कालाई छिचोल्दै अघि बढ्थे। फलामका पटरीहरूमाथि जब ‘डेक्कन क्वीन’ ले एउटा भयावह गर्जनसहित आफ्नो विशाल काया हल्लायो, मेरो हृदयको धुकधुकीले अर्कै लय पक्रियो। जीवनमा पहिलो पटक फलामका यी दैत्यहरूमाथि कुद्ने सपनाले मलाई कहाँ-कहाँ पुर्‍याउने हो भन्ने कौतूहलले मेरो हरेक रेशामा एउटा अज्ञात ऊर्जा भरिदिएको थियो। गन्तव्य दार्जिलिङ थियो, तर मनमा गन्तव्यभन्दा बढी यात्राको गहिराइले स्थान ओगटिसकेको थियो।

डिब्बा नम्बर ‘सी-१७’ मा आफ्नो सिट खोज्दै गर्दा एक अपरिचित तर गहिरो छाप छोड्ने सुगन्धले मलाई रोक्यो। त्यो कृत्रिम अत्तरको गन्ध थिएन; बरु भर्खरै पानी परेको माटो, चिसो हावा र कसैको प्राकृतिक वासनाको मिश्रण थियो। सिट नम्बर ‘२३’ मा पुग्दा मेरो सास तीव्र भइसकेको थियो। आँखा उठाउँदा सिट नम्बर ‘२४’ मा बसिरहेकी उनीमा मेरो दृष्टि टक्क अडियो।

उनको केशराशि कालो रातजस्तै थियो, केही लटहरू गालामा खेलिरहेका। अनुहार बिहानको पहिलो किरणझैँ कोमल, र आँखामा गहिरो तालको शान्ति थियो। ती आँखामा अनगिन्ती कथाहरू र सपनाहरू लुकेका थिए। गुलाबी ओठमा हल्का मुस्कान थियो, जसले उनलाई अझ रहस्यमय बनाएको थियो।

रेल अघि बढ्दै जाँदा म बाहिरको दृश्यमा ध्यान दिन खोज्थेँ, तर उनको उपस्थिति मेरो चेतनालाई घेरेको थियो। उनको शरीरको सन्तुलन प्रकृतिले कुँदेको मूर्तिझैँ लाग्थ्यो। घामले हल्का पोलेको छालामा भित्री चमक थियो। उनको चालमा एउटा अदृश्य लय थियो, जसले मेरो मनमा मधुरो धुन बजाइरहेको थियो।

मनोवैज्ञानिक रूपमा म उनलाई नियालिरहेको थिएँ। मेरो मनमा प्रश्नहरू उब्जिरहेका थिए—उनी को हुन्? कहाँ जाँदैछिन्? के उनले पनि मलाई नियालिरहेकी हुन्? मनभित्र एउटा आकर्षण जाग्यो, जुन केवल वासनाभन्दा पर, सौन्दर्यप्रतिको समर्पणजस्तो लाग्थ्यो।

दार्शनिक रूपमा मैले जीवनलाई रेल यात्रासँग तुलना गरें। मानिसहरू आउँछन्, जान्छन्; कोही गहिरो छाप छोड्छन्, कोही केवल सम्झना बन्छन्। के उनी पनि मेरो जीवनको एउटा सानो स्टेशन मात्र हुन्, वा मेरो यात्राको मोड?

साँझ पर्दा रेल पहाड उक्लिन थाल्यो। मधुरो बत्तीमा उनको अनुहार अझ रहस्यमय देखिन्थ्यो। उनले पुस्तक निकालेर पढ्न थालिन्। उनका औँलाहरूको चाल, नाडीको कोमलता, र घाँटीको वक्र—सबै कुनै कलाकृतिजस्तै लाग्थ्यो। त्यो आकर्षण अश्लील थिएन; बरु स्त्रीत्वप्रतिको एउटा पवित्र श्रद्धा थियो।

एकपटक उनको पुस्तक खस्यो। मैले उठाएर दिँदा हाम्रो हात क्षणभर छोयो। त्यो स्पर्शले शरीरमा विद्युतीय तरंग दौडियो। उनले मुस्कुराउँदै “धन्यवाद” भनिन्, जुन मेरो लागि संगीतझैँ थियो।

बिहान दार्जिलिङ पुग्दा उनले झोला उठाइन् र एकपटक फर्केर मुस्कुराइन्। त्यसपछि उनी भीडमा हराइन्। उनको सुगन्ध हरायो, तर स्मृति मनमा अमिट रह्यो। म सिटमै बसिरहेँ—मनमा खालीपन र सम्झनाको मिश्रण लिएर।

मेरो पहिलो रेल यात्रा साधारण थिएन। त्यो जीवन बुझ्ने यात्रा थियो। पटरीको धुनले केवल गन्तव्यमा होइन, मेरो अस्तित्वको नयाँ आयाममा पुर्‍यायो। उनी एउटा सपना, एउटा कविता, र एउटा अनुभव थिइन्, जसले मलाई प्रेम, सौन्दर्य र जीवनका सम्भावनाहरू बुझाएर गइन्। मलाई लाग्यो—मैले यात्रा मात्र गरिन, एउटा जीवन नै बाँचेँ।

***